کنترل قیر در کاغذسازی با استفاد از آنزیم
کنترل قیر در کاغذسازی با استفاد از آنزیم
قیر به طور کلی واژهای است که برای ترکیبات آبگریز رزین چوب، اسیدهای رزینی، تری گلیسریدها و مومها بهکار میرود. قیر موجب مشکلات زیادی در تولید خمیروکاغذ میشود. این مشکلات شامل رسوب و ته نشست آنها در خمیروکاغذ و یا بر روی تجهیزات مثل توری و
فویلهای آبگیری، تأثیرات نامطلوب در جذب آب خمیرها، ایجاد سوراخ در کاغذ و پاره شدن آن به خاطر رسوبات چسبنده2، رسوب ترکیبات قیر بر روی رولهای خشک کن، تغییر رنگ و ایجاد
لکههای آب گریز در کاغذ میباشند (کنتکرک و همکاران، 1998). بخش عمده ترکیبات مزاحم قیرها شامل رزینها، تری گلیسریدها، استرهای اسید چرب و گلیسرول میباشند. این ترکیبات
میتوانند با استخراج به وسیله حلال یا قلیای قوی خارج شوند اما فرآیند اخیر عملی نیست و منجر به افت بازده و تغییر رنگ خمیرکاغذ میشود. روشهای مختلفی برای کنترل ترکیبات قیر مانند وجود دارد. این روشها شامل موارد زیر می باشند: 1) نگهداری و خشک کردن خرده چوبها در هوای آزاد به طوری که قیر قبل از خمیرسازی با عمل میکروبهای طبیعی تخریب میشود. 2) اضافه کردن تالک یا دیگر مواد شیمیایی به خمیرکاغذ جهت اندودسازی رزین و غیر فعال کردن سطح آن. استفاده از ترکیبات آنزیمی به خصوص آنزیمهای لیپاز روش دیگری است که میتواند در کاهش ترکیبات قیر مورد استفاده قرار گیرد. استفاده از آنزیم لیپاز برای اولین بار در سال 1990 بر روی خط تولید واحد صنعتی J.P.C صورت گرفت. گزارشات منتشر شده حاکی از آن است که این فرآیند در حال حاضر به وسیله شرکتهای دیگر در ژاپن استفاده میشود. آنزیم لیپاز میتواند مشکلات قیر را با کم کردن مقدار تریگلیسریدهای خمیرکاغذ چوب آسیاب شده کاهش دهد (باجپای، 2012؛ ابراهیمی بریسا، 1393 ت). همچنین زمانی که لیپاز بدست آمده از قارچ Cadida cylindrical به مخزن خمیرکاغذ چوب آسیاب شده اضافه شد، مصرف تالک و مشکلات قیر را به طور قابل توجهی کاهش یافت. آزمایشات انجام شده در واحدهای صنعتی نشان دادهاند که با استفاده از آنزیمهای لیپاز معایب موجود در کاغذ و مقدار مواد شیمیایی، همراه با توالی تمیزسازی ماشین کاغذ کاهش یافت. همچنین مدت زمان مورد نیاز برای خشک کردن معمول خرده چوبها به منظور کنترل قیر بسیار کوتاه شد و در نهایت خرده چوبهای تمیزتر با نیاز کمتر به عملیات رنگبری را نتیجه داد (ابراهیمی بریسا و رسالتی، 1392؛ ابراهیمی بریسا و همکاران، 1393 ت). همچنین تحقیق دیگر نشان داد که در حضور لیپاز، جذب آب خمیر CTMP افزایش مییابد، در حالی که مقاومت و حجم ویژه کاغذ نهایی هم افزایش مییابد. تیمار خمیرهای سولفیت سفید نشده با لیپاز همراه با عمل استخراج اکثر
تریگلیسریدها را خارج کرد (کنت کرک و همکاران، 1998). خمیرهای مرکب زدایی شده با آنزیم راحتتر رنگبری میشود و نسبت به خمیرکاغذهای مرکبزدایی شده با روش متداول شیمیایی به مواد شیمیایی کمتری نیاز دارد (پالا و همکاران، 2004).



زیاد معروف نیستم! فقط اسمم رحیم ابراهیمی است و دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی صنایع خمیر و کاغذ دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان هستم!